{"id":280,"date":"2022-11-21T08:41:24","date_gmt":"2022-11-21T08:41:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.akademia-miedzygatunkowa.pl\/?p=280"},"modified":"2023-05-01T10:58:55","modified_gmt":"2023-05-01T10:58:55","slug":"socjalizacja-i-habituacja-u-kotow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.akademia-miedzygatunkowa.pl\/?p=280","title":{"rendered":"Socjalizacja i habituacja u kot\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n<p>Temat socjalizacji i habituacji cz\u0119\u015bciej poruszany jest w psim \u015bwiecie ni\u017c w kocim, a to dlatego, \u017ce wra\u017cliwy okres na poznawanie \u015bwiata u kot\u00f3w zaczyna i ko\u0144czy si\u0119 do\u015b\u0107 wcze\u015bnie i to najcz\u0119\u015bciej zanim kociak trafi do nowego domu. Jednak maj\u0105c m\u0142odego czy nawet doros\u0142ego kota nie znaczy, \u017ce nie mo\u017cemy wprowadza\u0107 urozmaice\u0144 do jego \u017cycia i zapoznawa\u0107 z nowo\u015bciami, kot tak jak i my uczy si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Socjalizacja<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jest to krytyczny czas, kiedy zwierz\u0119 jest szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwe na kontakt z osobnikami ze swojego gatunku, a tak\u017ce innymi gatunkami np. z cz\u0142owiekiem. W tym okresie rozwijaj\u0105 si\u0119 zachowania spo\u0142eczne oraz zwierz\u0119 uczy si\u0119  norm spo\u0142ecznych oraz budowania relacji z osobnikami spoza stada.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Okres socjalizacji<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wra\u017cliwy okres na socjalizacj\u0119 z cz\u0142owiekiem u kot\u00f3w wyst\u0119puje bardzo wcze\u015bnie, bo od 2-3 tygodnia do 7-8 tygodnia. Je\u015bli w tym okresie cz\u0142owiek nie pojawi si\u0119 w \u017cyciu koci\u0119cia, to p\u00f3\u017aniejsza socjalizacja b\u0119dzie bardzo trudna lub nawet niemo\u017cliwa. Natomiast socjalizacja z kotami trwa do 12-14 tygodnia. Wra\u017cliwy okres na zabaw\u0119 spo\u0142eczn\u0105 przypada na 3-4 miesi\u0105ca, a na zabaw\u0119 przedmiotami do 5 miesi\u0105ca. Obecnie nie wydaje si\u0119 do nowych dom\u00f3w koci\u0105t w wieku poni\u017cej 12 tygodnia, wi\u0119c wi\u0119kszo\u015b\u0107 pracy spada na hodowc\u0119 lub pracownik\u00f3w schroniska\/dom\u00f3w tymczasowych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Habituacja co to oznacza?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>To inaczej przywykanie. W habituacji wa\u017cne jest wystawianie kota na r\u00f3\u017cne bod\u017ace, ale w takim nat\u0119\u017ceniu, aby nie zaburza\u0142 komfortu zwierz\u0119cia. Z czasem nat\u0119\u017cenie bod\u017aca mo\u017ce si\u0119 zwi\u0119ksza\u0107, ale stopniowo, tak aby by\u0142 potraktowany neutralnie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak pracowa\u0107 z kotem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Najlepiej wyt\u0142umacz\u0119 to na przyk\u0142adzie z odkurzaczem. Wiele kot\u00f3w boi si\u0119 d\u017awi\u0119ku odkurzacza, na szcz\u0119\u015bcie coraz wi\u0119cej modeli odkurzaczy ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 regulacji mocy (a r\u00f3wnocze\u015bnie regulacji nat\u0119\u017cenia d\u017awi\u0119ku). W pierwszym etapie nastawiamy odkurzacz na minimaln\u0105 ilo\u015b\u0107 mocy. Kota zapraszamy w inn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 domu, jak najbardziej oddalon\u0105 od pomieszczenia, w kt\u00f3rym b\u0119dziemy za\u0142\u0105cza\u0107 odkurzacz. Jedna osoba jest z kotem i obserwuje reakcj\u0119, a druga w\u0142\u0105cza odkurzacz na kilka sekund. Je\u015bli na kocie nie zrobi to wra\u017cenia, mamy sukces, w nast\u0119pnej pr\u00f3bie mo\u017cna za\u0142\u0105czy\u0107 odkurzacz na kilkana\u015bcie sekund. Je\u015bli jest sukces, mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 zwi\u0119kszy\u0107 moc o jeden poziom. Ka\u017cde pozytywne zachowanie nagradzamy ulubionym smaczkiem. Je\u015bli przy kt\u00f3rej\u015b pr\u00f3bie zauwa\u017cymy oznaki niepokoju, znaczy, \u017ce trzeba wr\u00f3ci\u0107 do ostatniego etapu, kt\u00f3ry by\u0142 zako\u0144czony sukcesem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nauka przez obserwacj\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Koty s\u0105 \u015bwietnymi obserwatorami, potrafi\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 otwiera\u0107 klamk\u0119 obserwuj\u0105c innego kota, jak to robi, a nawet inne zwierz\u0119 lub cz\u0142owieka. Dlatego dla koci\u0105t w okresie socjalizacji bardzo cenne jest przebywanie z doros\u0142ymi kotami.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Z\u0142ota 12 Margaret Hughes<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Koncepcja stworzona pod socjalizacj\u0119 ps\u00f3w, ale mo\u017ce by\u0107 te\u017c \u015bwietn\u0105 pomoc\u0105 przy socjalizacji kot\u00f3w. Jest jednak jedno ma\u0142e zastrze\u017cenie, z\u0142ot\u0105 12 traktuj jako pomoc, a nie jako wyznacznik tego na ile tw\u00f3j kot jest zsocjalizowany. Poni\u017cej wklejam za\u0142o\u017cenia z\u0142otej 12, wg niej w okresie socjalizacyjnym zwierz\u0119 powinno:<\/p>\n\n\n\n<p>1. Chodzi\u0107 po co najmniej 12 r\u00f3\u017cnych powierzchniach<br>2. Bawi\u0107 si\u0119 co najmniej 12 r\u00f3\u017cnymi przedmiotami<br>3. Pozna\u0107 co najmniej 12 r\u00f3\u017cnych miejsc<br>4. Zapozna\u0107 si\u0119 i bawi\u0107 z co najmniej 12 r\u00f3\u017cnymi osobami<br>5. Pozna\u0107 co najmniej 12 r\u00f3\u017cnych odg\u0142os\u00f3w<br>6. Pozna\u0107 co najmniej 12 szybko poruszaj\u0105cych si\u0119 obiekt\u00f3w<br>7. Podo\u0142a\u0107 przynajmniej 12 r\u00f3\u017cnym wyzwaniom<br>8. By\u0107 dotykanym przez opiekuna i rodzin\u0119 na co najmniej 12 r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w<br>9. Je\u015b\u0107 z co najmniej 12 r\u00f3\u017cnych pojemnik\u00f3w<br>10. Je\u015b\u0107 w co najmniej 12 r\u00f3\u017cnych miejscach<br>11. Bawi\u0107 si\u0119 co najmniej z 12 r\u00f3\u017cnymi szczeni\u0119tami i zr\u00f3wnowa\u017conymi psami doros\u0142ymi (w przypadku kot\u00f3w, bawi\u0107 si\u0119 z innymi koci\u0119tami i doros\u0142ymi kotami)<br>12. Zosta\u0107 co najmniej 12 razy samemu z dala od rodziny i innych zwierz\u0105t na ok 5-45 minut.<\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re z tych punkt\u00f3w realizowane s\u0105 do\u015b\u0107 naturalnie, inne wymagaj\u0105 organizacji. Podczas socjalizacji dobrze jest mie\u0107 w pami\u0119ci z\u0142ot\u0105 12, ale r\u00f3wnocze\u015bnie m\u0105drze zarz\u0105dza\u0107 tymi zadaniami. Koci\u0119 powinno czu\u0107 si\u0119 komfortowo, nic na si\u0142\u0119, te punkty nie s\u0105 obowi\u0105zkowe i nie ma konieczno\u015bci wykonywa\u0107 tego planu na 100%. Na pierwszym miejscu stawiaj komfort zwierz\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c, socjalizacja i habituacja po cz\u0119\u015bci zachodzi bez naszej ingerencji, mo\u017cna natomiast wzbogaci\u0107 j\u0105 o par\u0119 wyzwa\u0144. Nauka najlepiej wychodzi podczas okres\u00f3w wra\u017cliwych, do\u015bwiadczenia zdobyte podczas tego okresu s\u0105 trwa\u0142e i zapami\u0119tuj\u0105 si\u0119 na ca\u0142e \u017cycie. Jednak nie oznacza to, \u017ce kot nie nauczy si\u0119 ju\u017c niczego podczas swojego \u017cycia, wr\u0119cz przeciwnie, mo\u017cna przez jego ca\u0142e \u017cycie wprowadza\u0107 nowe wyzwania, wp\u0142ynie to pozytywnie na jego funkcjonowanie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Temat socjalizacji i habituacji cz\u0119\u015bciej poruszany jest w psim \u015bwiecie ni\u017c w kocim, a to dlatego, \u017ce wra\u017cliwy okres na poznawanie \u015bwiata u kot\u00f3w zaczyna i ko\u0144czy si\u0119 do\u015b\u0107 wcze\u015bnie i to najcz\u0119\u015bciej zanim kociak trafi do nowego domu. Jednak maj\u0105c m\u0142odego czy nawet doros\u0142ego kota nie znaczy, \u017ce nie mo\u017cemy wprowadza\u0107 urozmaice\u0144 do jego \u017cycia i zapoznawa\u0107 z nowo\u015bciami, kot tak jak i my uczy si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,6],"tags":[44,49,48,43,51,50],"class_list":["post-280","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","category-koty","tag-habituacja","tag-kocieta","tag-koty","tag-socjalizacja","tag-socjalizacja-pierwotna","tag-zlota-12"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.akademia-miedzygatunkowa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.akademia-miedzygatunkowa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.akademia-miedzygatunkowa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akademia-miedzygatunkowa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akademia-miedzygatunkowa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=280"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.akademia-miedzygatunkowa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":398,"href":"https:\/\/www.akademia-miedzygatunkowa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/280\/revisions\/398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.akademia-miedzygatunkowa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akademia-miedzygatunkowa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akademia-miedzygatunkowa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}