Koty przekazują sobie ważne informacje na różne sposoby, wizualnie poprzez mowę ciała, wydając dźwięki oraz poprzez zapachy. Wyróżniamy cztery formy komunikacji zapachowej, znaczenie pyszczkiem, znaczenie moczem lub kałem oraz drapanie. Każda forma oznacza coś innego, w tym artykule opiszę jak wygląda sekwencja zachowania podczas znakowania oraz wytłumaczę co może znaczyć dany koci komunikat.
Flehmen
Na początek wyjaśnię, co to tajemnicze słówko oznacza, otóż jest to nazwa zachowania związanego z odczytywaniem sygnałów zapachowych przez zwierzęta. Najczęściej pojawia się w kontekście odczytywania feromonów, ale nie tylko. Kot robi dziwną minę, otwiera pyszczek i zastyga chwilkę w tej pozycji. Zbiera w ten sposób informacje do narządu lemieszowo-nosowego, który znajduje się tuż za górnymi siekaczami. W ten sposób odczytuje pozostawioną przez innego kota informację.
Nie każdy kot może wykazywać takie zachowanie, ze względu na przebyte zapalenia górnych dróg oddechowych możliwe jest uszkodzenie narządu lemieszowo-nosowego. W przypadku takiego kota nieskuteczne będzie używanie feromonów syntetycznych jako pomoc w terapii behawioralnej, ponieważ te koty nie odczytują informacji feromonowych.
Znakowanie (strzykanie) moczem
Wygląda to mniej więcej tak: kot wącha miejsce w którym ma zostawić zapach (flehmen), następnie odwraca się do niego tyłem, na pyszczku kota widać duże skupienie, cały kot się prostuje, ogon idzie wysoko w górę, lekko zadrży, następnie kot odwraca się i wącha to co zostawił (ponownie flehmen). Ten sposób znaczenia najczęściej dotyczy kotów (zarówno kotek jak i kocurów) niekastowanych, ale może dotyczyć też kotów kastrowanych już po rozpoczęciu okresu dojrzewania. Kot najczęściej zostawia w ten sposób informację o swoim statusie reprodukcyjnym. Inną sytuacją jest znakowanie moczem, gdy już wcześniejsze kocie sygnały zostały przeoczone i kot musiał użyć „czegoś mocniejszego”. Warto zaznaczyć też, że znakowanie moczem i załatwianie się poza kuwetą, to dwa zupełnie inne problemy.
Znakowanie pazurami
Szeroko drapanie opisywałam już we wpisie pt.”O potrzebie drapania”. Kot znaczy pazurami po to, aby zostawić ślad zapachowy (feromony) oraz wizualny znak siły „ja tutaj mieszkam!”. Znaczone są najczęściej wejścia i wyjścia z pomieszczeń. Nie znaczy pazurami swojego terytorium kot, który czuje się bezpiecznie.
Znakowanie poprzez ocieranie się
Koty poprzez ocieranie się pyszczkiem i bokiem ciała budują zapach grupy, jest to dla nich bardzo istotne. Na ocieranie się o człowieka i o sprzęty w domu należy kotu pozwolić, nie można go za to karać, bo zamieni oznaczanie poprzez ocieranie się na strzykanie moczem.
Znaczenie kałem
Koty mają w zwyczaju zostawiać swoją kupę zakopaną w kuwecie. Jednak jeśli opiekun przegapi inne sygnały, że jest jakiś problem, to kot może zostawić informację w postaci kupy na środku pokoju czy nawet w łóżku. Może to być problem brudnej kuwety lub źle dobranego żwirku i kot postanowił znaleźć lepsze miejsce na załatwianie się. Mój kot zostawia kupę poza kuwetą przypadkiem, ponieważ ma dość bujną sierść, zdarza się że kupa przyczepi mu się na niej i spada gdzieś na podłogę z dala od kuwety. Taki przypadek to nie problem znaczenia kałem 😉 jeśli masz taki właśnie problem z kotem, to dobrze wyczesz sierść na zadzie, czasem to pomaga. Natomiast może zdarzyć się, że kot upodoba sobie inną powierzchnię do załatwiania się i wtedy mamy problem, na który trzeba znaleźć rozwiązanie.
Jak widać, kocia komunikacja zapachowa ma dość duży repertuar, koty używają jej też wobec człowieka, mimo, że my nie jesteśmy w stanie jej odczytać. Za znaczenie w jakiejkolwiek formie nie powinniśmy kota karać, ponieważ może to nasilić problem. Szczególną uwagę należy poświęcić kotom o delikatnej psychice, ponieważ to one na wszelkie zmiany w otoczeniu mogą reagować poprzez znaczenie moczem lub kałem.
